آرتروسکوپی شانه به عنوان یک روش تشخیصی و درمانی در جراحی مفاصل، جایگاهی ویژه در ارتوپدی مدرن و پیشرفته دارد. به دلیل ساختار پیچیده و دامنه حرکتی بالا مفصل شانه، آسیب پذیری آن نیز زیاد است و درمان اختلالات این ناحیه نیازمند رویکردی دقیق، هدفمند و کم تهاجمی میباشد. کاربرد این روش در درمان پارگی تاندون، دررفتگیهای مکرر، التهابهای مزمن و بسیاری از بیماریهای دیگر، جایگزینی مؤثر و قابل اعتماد برای جراحیهای سنتی به حساب میآید.در این مقاله به کمک دکتر فرشید راعی متخصص ارتوپدی به بررسی چگونگی انجام و مزایا آن میپردازیم.
آرتروسکوپی شانه چیست؟
آرتروسکوپی شانه به عنوان یک روش تشخیصی و درمانی در جراحی مفاصل، جایگاه ویژهای در ارتوپدی مدرن دارد. با استفاده از یک دوربین ظریف به نام آرتروسکوپ و ابزارهای جراحی تخصصی، امکان مشاهده داخل مفصل را از طریق برشهایی کوچک فراهم میکند. امروزه، آرتروسکوپی به عنوان جایگزینی مؤثر برای جراحیهای باز و تهاجمی، نقش بسزایی در درمان اختلالاتی نظیر پارگی تاندون روتاتور کاف، التهاب بورس، پارگی لابروم و گیر افتادگی تاندونها ایفا میکند.
توجه داشته باشید که انجام مشاوره تخصصی با پزشک باتجربه میتواند مسیر درمانی شما را دقیق تر و ایمن تر سازد. برای انجام مشاوره با دکتر فرشید راعی متخصص ارتوپد با ما همراه باشید.
آرتروسکوپی شانه چه مزایایی دارد؟
- خونریزی بسیار کم: طبق گفته جراحان، خونریزی آنقدر کم است که در اغلب موارد نیاز به پانسمان سنگین یا تزریق خون وجود ندارد. این اتفاق باعث کنترل بهتر فشار خون حین عمل، کاهش احتمال سرگیجه یا ضعف بعد از عمل و جلوگیری از افت گلبولهای قرمز و بهبودی سریع تر میشود.
- پیشگیری از خشکی مفصل و چسبندگی: به علت کم تهاجمی بودن آرتروسکوپی، بافتهای اطراف مفصل کمتر آسیب میبینند و بیمار میتواند زودتر شروع به حرکت و تمرین کند. این شروع زود هنگام حرکت باعث میشود، جلوی تشکیل چسبندگی و خشکی گرفته شود. همچنین حفظ و بهبود دامنه حرکتی مفصل شانه بهتر و سریع تر صورت میگیرد.
- کم تهاجمی بودن: کم تهاجمی بودن آرتروسکوپی شانه یکی از بزرگترین نقاط قوت این روش است که منجر به آسیب کمتر به بافتهای اطراف، درد کمتر و دوره نقاهت کوتاهتر، کاهش عوارض جانبی و عفونت، بهبود زیبایی ظاهری و بازگشت سریع تر به فعالیتهای روزمره، میشود. این مزایا باعث شدهاند که آرتروسکوپی به انتخاب اول جراحان برای درمان بسیاری از مشکلات شانه تبدیل شود.
- کاهش خطر عفونت: به علت ایجاد برشهای کوچک، زمان کوتاهتر جراحی و آسیب کمتر به بافتها، ویروس و باکتریهای کمتری به آنجا نفوذ کرده و باعث کاهش احتمال ایجاد التهاب و عفونت میگردد. این اتفاق منجر به ایمنی بیشتر بیمار، بهبود سریع تر و کاهش هزینههای درمانی میشود.
- فاقد زخم آزاردهنده: به علت وجود برشهای کوچکتر، زخمها زودتر بهبود پیدا کرده و این باعث کاهش درد و التهاب و در نتیجه کاهش آزاردهندگی زخم برای فرد میشود.
علل انجام آرتروسکوپی شانه
آرتروسکوپی شانه، زمانی انجام میشود که مفصل شانه دچار مشکل ساختاری یا حرکتی شده و درمانهای غیر جراحی مثل دارو، فیزیوتراپی و تزریق مؤثر نبودهاند. این روش به پزشک اجازه میدهد، هم مشکل را دقیق ببیند و هم بتواند همزمان درمان کند و درمانهایی مانند پارگی تاندونهای شانه، دررفتگی مکرر شانه و … را انجام میدهد.
فیلم آرتروسکوپی شانه
مفاصل و آناتومی شانه انسان
جالب است بدانید که شانه شما مفصلی است که قابلیت حرکتی بسیار زیادی نسبت به مفاصل دیگر بدن شما داشته و حالتی خاص و پیچیده دارد. ازآنجاکه دامنه حرکت زیادی دارد بیشتر در معرض آسیب قرار خواهد گرفت و اگر دچار آسیب جدی شود میتواند روند حرکتی دست و شانه تأثیر فراوانی بگذارد و دردهای آزاردهندهای برای بیمار ایجاد کند.
شانه انسان از سه استخوان بهوجود آمده است:
استخوان بازوی فوقانی، تیغ شانه، کولاربون
توپ و سوکت:
ابتدای استخوان بازو به صورتی گرد در محل تیغه به شانه میرسد. حالتی کشوییوار دارد و سطح توپی و سوکت را بهوجود آورده که غضروف مفصلی خوانده میشود. در این محل یک سطح صاف و بدون اصطکاک بهوجود میآید تا حرکت در این منطقه راحت انجام شود.
کپسول شانه:
مفاصل موجود توسط باندهایی دربر گرفتهشده که از بافتهای خاص تشکیل شدهاند. فرمی کپسولوار و در کنار هم ایجاد میکند که باعث میشود مفاصل در کنار هم نگه داشته شوند. در قسمت زیرین کپسول یک غشای نازک که سینوویوم نام دارد قابل مشاهده است. سینوویوم تولیدکننده مایع سینوویال است که باعث روانی در حرکت مفصل میشود.
روتاتور کاف:
کپسول شانه توسط چهار تاندون احاطه شده و کمک به نگه داشته شدن استخوان بازو میکند. مادهای ضخیم است که روتاتور کاف به آن گفته میشود. جهت تشخیص کشیدگی یا پارگی تاندون روتاتور کاف کلیک نمایید.
بورسا:
کیسهای بین روتاتور کاف و استخوان بالای شانه قرار گرفته که حالتی روانکننده دارد. بورسا این نقش را دارد که در زمان حرکت بازو تاندونهای روتاتور کاف بهراحتی صاف شود.
رضایت از تعویض مفصل شانه
آرتروسکوپی شانه چگونه انجام میشود؟
ازآنجایی که جراحی آرتروسکوپی شانه جراحی شایع و مهم است، توجه داشته باشید که قبل از انجام جراحی نیاز به رعایت یه سری نکات و دانستن مراحل انجام عمل هستیم در ادامه به بررسی نکات میپرازیم.
آمادگی قبل از انجام جراحی:
معمولا بیمار قبل از عمل به صورت سرپایی بستری شده و اقداماتی مانند بررسی آزمایش خون، نوار قلب و تصویربرداری MRI یا X-ray که در صورت عدم مشکل، بیمار باید ۸ ساعت قبل از انجام جراحی ناشتا بوده و مشاوره بیهوشی برای انتخاب نوع بیحسی انجام میشود.
انجام عمل:
بر اساس نوع بیهوشی اینکه بی حسی باشد یا بیهوشی کامل بر اساس دستور پزشک، بیمار سپس در اتاق جراحی قرار گرفته و سپس جراح با ایجاد ۲ یا ۳ برش در پوست اطراف شانه از یکی از برشها لوله آرتروسکوپ را وارد مفصل شانه میکند. سپس با دوربین ظریف آرتروسکوپ تصویری از آن قسمت را روی مانیتور میاندازد. حالا مشکل را دقیق بررسی کرده و درمان را انجام میدهد و سپس بعد از اتمام عمل آن را بخیه زده و پانسمان میکند.
بیشتر بخوانید: درمانهای خانگی درد شانه
در فرآیند آرتروسکوپی چه کارهایی انجام میشود؟
زمانی که از آرتروسکوپی استفاده شود تاندون روتاتور کاف تعمیر و ترمیم میگردد. اگر لابروم دچار آسیب باشد یا برداشته خواهد شد و یا بازسازی و ترمیم روی آن انجام میپذیرد. از این روش برای ترمیم رباطها نیز استفاده میشود.
اگر بافتهای ملتهب و یا غضروفهایی در بدن، حالت شل پیدا کرده باشند با آرتروسکوپی میشود این علائم را برطرف کرد.
خیلی از افراد دچار عارضهای هستند که دچار دررفتگی مکرر شانه میشوند. آرتروسکوپی برای رفع مشکل این افراد هم بسیار گزینه مناسبی است. به غیر از مواردی که گفته شد از این روش برای برداشتن کیست و یا ترمیم شکستگیها هم استفاده میگردد.
این عمل، بسته به شرایط فردی و بدنی شخص دوران نقاهت متفاوتی دارد. اما بهطور کلی چون عملی نیست که شکافتن بافت زیاد باشد و برشهای کوچکی در بدن ایجاد میگردد، شما در کمترین زمان خواهید توانست که به شرایط عادی زندگی بازگردید. خیلی از افراد بهراحتی میتوانند بعد از انجام این عمل به محل کار خود بروند و یا امور روزانه را به سهولت انجام دهند.
البته باید به این نکته هم توجه کرد که درست است برشهای کمی روی سطح بدن به وجود آمده اما درون مفصل، تغییرات زیادی برای بهبود انجام شده است. نتیجه کامل بهبودی ممکن است تا چند ماه به طول بینجامد.
باید مدتها بعد از عمل آرتروسکوپی مراقب شرایط جسمی، فیزیکی و حرکتی خود باشید.
در انجام این عمل محدودیت خاصی وجود ندارد و میتواند بدون دغدغه برای افراد مختلف که نیاز به این تکنیک دارند به سهولت انجام شود.
نکته مهم در این میان تبحر و تجربه پزشکی متخصص است که به خوبی تشخیص دهد، دستگاه را هدایت و عمل را را به سمتی مطلوب پیش ببرد. انتخاب بهترین پزشک آرتروسکوپی کمک بزرگی به شماست که بهبودی سریعتر داشته و عملی موفق را پشتسر بگذارید.
با مراجعه به دکتر فرشید راعی متخصص ارتوپد در تهران و مشاورههای سودمند میتوانید برای همیشه از مشکلات و عوارض شانهای و مفصلی خود رهایی یابید.
آرتروسکوپی شانه برای چه کسانی مناسب است؟
افراد میانسال یا سالمند با آسیبهای دژنراتیو مانند ساییدگی مفصل شانه، پارگیهای مزمن تاندونها و تحلیل بافت غضروفی یا کپسول مفصلی که انجام آرتروسکوپی در این گروه، راه حلی کم تهاجمی و موثر برای کاهش درد و بهبود عملکرد میباشد. آرتروسکوپی برای افرادی که التهابهای مزمن مفصلی یا بورسیتهای مقاوم و کسانی که شانهشان درد مزمن مبهم با علت نامشخص دارد نیز مناسب است. توجه داشته باشید که حتی با داشتن آسیبهای تاندونی و عضلانی نیز نیاز به انجام آرتروسکوپی در فرد با دستور پزشک است.
نتیجهگیری
برای بیمارانی که از دردهای مزمن شانه، محدودیت حرکت یا آسیبهای ورزشی رنج میبرند، آرتروسکوپی شانه میتواند راه حلی مناسب، کم خطر و موثر باشد. این روش علاوه بر فراهم کردن دقت بالا در تشخیص، امکان درمان موثر تر، درد کمتر و ریکاوری سریع تر را نیز فراهم میکند.
سوالات متداول
خیر، این عمل با بیهوشی عمومی یا بیحسی موضعی انجام میشود. بعد از عمل ممکن است درد خفیف یا متوسط وجود داشته باشد که با داروهای تجویز شده قابل کنترل است.
بله، انجام فیزیوتراپی منظم پس از عمل بسیار مهم است و به بازیابی کامل دامنه حرکتی، کاهش درد و جلوگیری از خشکی مفصل کمک میکند.
در اغلب موارد، آرتروسکوپی به دلیل کم تهاجمی بودن، درد کمتر، خونریزی کمتر، دوره نقاهت کوتاهتر و احتمال عفونت پایینتر، بر جراحی باز ترجیح داده میشود.
افرادی با بیماریهای زمینهای کنترل نشده مثل دیابت یا بیماری قلبی پیشرفته، عفونت فعال یا اختلالات شدید انعقادی ممکن است گزینه مناسبی نباشند و باید با پزشک مشورت کنند.