جراحی آرتروسکوپی شانه یکی از شیوه‌های کم‌تهاجمی برای بررسی و درمان برخی آسیب‌های مفصل شانه است که بدون ایجاد برش بزرگ انجام می‌شود. اما چه زمانی این جراحی ضرورت پیدا می‌کند و روند آن چگونه است؟ شناخت بیماری‌های قابل درمان، مراحل جراحی، مراقبت‌های بعد از آن و مدت نقاهت، دید دقیق‌تری برای تصمیم‌گیری ایجاد می‌کند. دکتر فرشید راعی، جراح و متخصص استخوان و مفاصل، پس از بررسی وضعیت شانه درباره مناسب بودن این جراحی و روند درمان توضیحات لازم را ارائه می‌دهد.
آرتروسکوپی شانه چیست؟
آرتروسکوپی شانه به عنوان یک روش تشخیصی و درمانی در جراحی مفاصل، جایگاه ویژه‌ای در ارتوپدی مدرن دارد. با استفاده از یک دوربین ظریف به نام آرتروسکوپ و ابزارهای جراحی تخصصی، امکان مشاهده داخل مفصل را از طریق برش‌هایی کوچک فراهم می‌کند. امروزه، آرتروسکوپی به عنوان جایگزینی م,ثر برای جراحی‌های باز و تهاجمی، نقش بسزایی در درمان اختلالاتی نظیر پارگی تاندون روتاتور کاف، التهاب بورس، پارگی لابروم و گیر افتادگی تاندون‌ها ایفا می‌کند.
توجه داشته باشید که انجام مشاوره تخصصی با پزشک باتجربه می‌تواند مسیر درمانی شما را دقیق تر و ایمن تر سازد. برای انجام مشاوره با دکتر فرشید راعی متخصص ارتوپد تماس بگیرید.
آرتروسکوپی شانه برای درمان چه بیماری‌هایی انجام می‌شود؟
آرتروسکوپی شانه برای بررسی و درمان آسیب‌های مختلف مفصل شانه انجام می‌شود و انتخاب آن به نوع و شدت آسیب بستگی دارد. پزشک پس از معاینه و بررسی تصویربرداری، مناسب بودن این جراحی را برای هر فرد مشخص می‌کند.
پارگی روتاتور کاف
پارگی تاندون‌های روتاتور کاف یکی از مشکلاتی است که در برخی افراد با آرتروسکوپی شانه درمان می‌شود. در این جراحی، تاندون آسیب‌دیده بررسی شده و در صورت نیاز به استخوان محل مناسب متصل می‌شود. هدف از این اقدام، کاهش درد و بازگرداندن عملکرد شانه است.
پارگی لابروم شانه
لابروم بافتی غضروفی در اطراف حفره مفصل شانه است که به ثبات مفصل کمک می‌کند. آسیب یا پارگی آن می‌تواند با درد، احساس ناپایداری و محدودیت حرکتی همراه باشد که آرتروسکوپی امکان مشاهده مستقیم محل آسیب و ترمیم بافت آسیب‌دیده را فراهم می‌کند.
بی‌ثباتی و دررفتگی مکرر شانه
در افرادی که به دلیل آسیب‌های ساختاری، شانه آن‌ها به‌طور مکرر دچار دررفتگی مکرر شانه می‌شود، آرتروسکوپی می‌تواند برای ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده و افزایش پایداری مفصل انجام شود. پزشک در حین جراحی، ساختارهای آسیب‌دیده را بررسی کرده و با ترمیم و تثبیت بافت‌های مورد نیاز، به بهبود ثبات شانه کمک می‌کند.
گیر افتادگی شانه
گیر افتادگی شانه زمانی رخ می‌دهد که تاندون‌ها و بافت‌های اطراف مفصل هنگام حرکت تحت فشار قرار بگیرند. این وضعیت می‌تواند باعث درد هنگام بالا بردن دست و محدودیت حرکتی شود. در صورت نیاز آرتروسکوپی برای بررسی فضای مفصل و اصلاح عوامل ایجادکننده فشار انجام می‌شود.
التهاب یا آسیب تاندون‌های شانه
برخی آسیب‌های تاندونی شانه با درد مداوم و کاهش توانایی حرکت دادن دست همراه هستند. زمانی که درمان‌های غیرجراحی نتیجه مناسبی ایجاد نکنند، آرتروسکوپی می‌تواند برای بررسی وضعیت تاندون‌ها و درمان آسیب‌های قابل اصلاح به کار رود. نوع اقدام جراحی بر اساس شدت و محل آسیب تعیین می‌شود.
برای دریافت مشاوره از دکتر فرشید راعی بهترین متخصص ارتوپدی در تهران فرم زیر را پر کنید.
تفاوت آرتروسکوپی شانه با جراحی باز
آرتروسکوپی شانه با ایجاد برش‌های کوچک و استفاده از دوربین مخصوص انجام می‌شود، در حالی که جراحی باز به برش بزرگ‌تر و دسترسی مستقیم به مفصل نیاز دارد. انتخاب بین این دو شیوه به نوع آسیب، شدت مشکل و نظر متخصص بستگی دارد.
| معیار مقایسه | آرتروسکوپی شانه | جراحی باز شانه |
|---|---|---|
| اندازه برش | با برش‌های کوچک انجام می‌شود | به برش بزرگ‌تری نیاز دارد |
| میزان آسیب به بافت‌های اطراف | آسیب بافتی معمولا کمتر است | دسترسی مستقیم می‌تواند با آسیب بافتی بیشتری همراه باشد |
| درد و ناراحتی پس از جراحی | در بسیاری از موارد ناراحتی کمتری ایجاد می‌کند | درد و ناراحتی پس از جراحی بیشتر است |
| روند بهبودی | در بسیاری از موارد بازگشت به فعالیت‌های روزمره سریع‌تر است | دوره بهبودی معمولا طولانی‌تر است |
آرتروسکوپی شانه چگونه انجام می‌شود؟
آرتروسکوپی شانه با استفاده از دوربین ظریفی انجام می‌شود که از طریق برش‌های کوچک وارد مفصل می‌شود و امکان مشاهده دقیق ساختارهای داخلی شانه را فراهم می‌کند. پزشک پس از شناسایی آسیب، اقدامات لازم برای ترمیم یا درمان بافت آسیب‌دیده را انجام می‌دهد.
آماده‌سازی بیمار و بی‌حسی
پیش از شروع جراحی، وضعیت عمومی بیمار و شرایط مفصل شانه بررسی می‌شود و نوع بی‌حسی متناسب با شرایط فرد تعیین خواهد شد سپس بیمار در وضعیت مناسب روی تخت جراحی قرار می‌گیرد و ناحیه شانه نیز برای شروع جراحی آماده و ضدعفونی می‌شود.
ایجاد برش‌های کوچک
پزشک چند برش کوچک در اطراف مفصل شانه ایجاد می‌کند تا ابزارهای مخصوص جراحی وارد ناحیه مورد نظر شوند. اندازه و محل این برش‌ها بر اساس نوع آسیب و بخش مورد نیاز برای درمان تعیین می‌شود. این برش‌ها امکان دسترسی مناسب به ساختارهای داخلی مفصل را فراهم می‌کنند.
ورود آرتروسکوپ و بررسی مفصل
آرتروسکوپ که یک دوربین باریک و مجهز به سیستم تصویربرداری است، از طریق یکی از برش‌ها وارد مفصل می‌شود. تصاویر داخل مفصل روی نمایشگر قرار می‌گیرد و پزشک می‌تواند وضعیت غضروف، تاندون‌ها، لابروم و سایر ساختارها را بررسی کند. این بررسی به تشخیص دقیق محل و شدت آسیب کمک می‌کند.
ترمیم یا درمان آسیب
پس از شناسایی مشکل، ابزارهای جراحی ظریف از طریق برش‌های دیگر وارد مفصل می‌شوند. پزشک با توجه به نوع آسیب، اقدامات لازم مانند ترمیم تاندون، اصلاح بافت آسیب‌دیده یا درمان لابروم را انجام می‌دهد. نوع اقدام به شرایط مفصل و تشخیص جراح بستگی دارد.
پایان جراحی و بستن برش‌ها
پس از تکمیل اقدامات مورد نیاز، ابزارها و آرتروسکوپ از مفصل خارج می‌شوند. سپس برش‌های ایجادشده با بخیه یا روش مناسب بسته شده و پانسمان روی محل قرار می‌گیرد. بیمار پس از بررسی وضعیت عمومی، وارد مرحله مراقبت‌های بعد از جراحی می‌شود.
بعد از آرتروسکوپی شانه چه مراقبت‌هایی لازم است؟
رعایت مراقبت‌های بعد از آرتروسکوپی شانه به کاهش ناراحتی، محافظت از مفصل و طی شدن بهتر روند ترمیم کمک می‌کند. نوع و مدت مراقبت‌ها با توجه به نوع آسیب و اقدام انجام‌شده توسط پزشک تعیین می‌شود.
- استفاده از داروهای تجویزشده طبق دستور پزشک
- قرار دادن کمپرس سرد برای کاهش تورم و ناراحتی
- استفاده از اسلینگ در مدت تعیین‌شده توسط پزشک
- پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین با دست جراحی‌شده
- انجام تمرینات توانبخشی طبق برنامه فیزیوتراپی
- مراقبت از محل برش‌ها و تعویض پانسمان طبق دستور پزشک
- خودداری از حرکات ناگهانی و فشار آوردن به شانه
- مراجعه به پزشک برای بررسی روند ترمیم در زمان تعیین‌شده
سوالات متداول مربوط به آرتروسکوپی شانه
بله، انجام فیزیوتراپی منظم پس از عمل بسیار مهم است و به بازیابی کامل دامنه حرکتی، کاهش درد و جلوگیری از خشکی مفصل کمک می‌کند.
در اغلب موارد، آرتروسکوپی به دلیل کم تهاجمی بودن، درد کمتر، خونریزی کمتر، دوره نقاهت کوتاه‌تر و احتمال عفونت پایین‌تر، بر جراحی باز ترجیح داده می‌شود.
افرادی با بیماری‌های زمینه‌ای کنترل نشده مثل دیابت یا بیماری قلبی پیشرفته، عفونت فعال یا اختلالات شدید انعقادی ممکن است گزینه مناسبی نباشند و باید با پزشک مشورت کنند.
جمع‌بندی
آرتروسکوپی شانه با هدف بررسی و درمان آسیب‌هایی مانند پارگی روتاتور کاف، آسیب لابروم، بی‌ثباتی مفصل و گیر افتادگی انجام می‌شود. آشنایی با نحوه انجام جراحی، تفاوت آن با جراحی باز، مراقبت‌های بعد از عمل و روند بازگشت به فعالیت‌های روزمره، به بیمار کمک می‌کند با آمادگی بیشتری وارد مسیر درمان شود. انتخاب این جراحی نیز باید پس از معاینه و بررسی دقیق وضعیت شانه توسط متخصص انجام گیرد.