اگر درد شدید آرنج، محدودیت حرکت و ناتوانی در انجام کارهای روزمره کیفیت زندگی شما را کاهش داده است، تعویض مفصل آرنج بهترین راه بازگشت به زندگی عادی باشد البته این جراحی برای افرادی که دچار آسیب شدید مفصل، آرتروز پیشرفته یا شکستگیهای غیرقابل ترمیم هستند، میتواند نتایج بسیار خوبی به همراه داشته باشد. در این مقاله از سایت دکتر فرشید راعی جراح و متخصص استخوان و مفاصل بررسی میکنیم که تعویض مفصل آرنج چگونه انجام میشود، برای چه افرادی مناسب است و دوران بهبودی آن چگونه خواهد بود.
تعویض مفصل آرنج برای چه کسانی مناسب است؟
تعویض مفصل آرنج زمانی توصیه میشود که مفصل دچار آسیب شدید شده و دیگر با درمانهای دارویی یا فیزیوتراپی بهبود پیدا نکند پس این جراحی بیشتر برای افرادی انجام میشود که درد مزمن و محدودیت حرکتی شدید دارند و کیفیت زندگی آنها تحت تاثیر قرار گرفته است.
- مبتلایان به آرتروز پیشرفته مفصل آرنج
- افرادی با شکستگیهای شدید و غیرقابل ترمیم مفصل
- بیماران دچار روماتیسم مفصلی پیشرفته
- کسانی که دچار تخریب شدید سطح مفصل شدهاند
- افرادی با درد مزمن و مقاوم به درمانهای. غیرجراحی
- بیمارانی با محدودیت شدید در حرکت و انجام فعالیتهای روزمره
بیشتر بخوانید: درد آرنج و روشهای درمان آن
آمادگیهای لازم قبل از عمل تعویض مفصل آرنج
قبل از انجام جراحی تعویض مفصل آرنج انجام برخی اقدامات ضروری است تا از این طریق بتوان خطر عوارض را کاهش داد و نتیجه عمل بهتر شود. این آمادگیها به پزشک کمک میکند شرایط بیمار را دقیقتر ارزیابی کند و برنامه جراحی را بهدرستی تنظیم نماید از مهمترین آنها عبارتند از:
- انجام آزمایشهای کامل خون و بررسی وضعیت عمومی بدن
- تصویربرداری دقیق از مفصل مانند رادیوگرافی یا MRI
- قطع یا تنظیم داروهای رقیقکننده خون طبق نظر پزشک
- کنترل بیماریهای زمینهای مانند دیابت یا فشار خون
- مشاوره با متخصص بیهوشی قبل از عمل
- پرهیز از مصرف سیگار و الکل حداقل چند هفته قبل از جراحی
جراحی تعویض مفصل آرنج چگونه انجام میشود؟
در این عمل بخشهای تخریبشده مفصل با پروتزهای مخصوص جایگزین میشوند تا حرکت و کاهش درد برای بیمار فراهم شود. دکتر فرشید راعی جراح و متخصص استخوان و مفاصل این جراحی را با هدف بازگرداندن عملکرد طبیعی دست و کاهش درد مزمن انجام میدهد.
بیهوشی بیمار
در ابتدا بیمار تحت بیهوشی عمومی یا منطقهای قرار میگیرد تا در طول عمل هیچ دردی احساس نکند سپس ناحیه جراحی ضدعفونی و استریل میشود تا خطر عفونت به حداقل برسد. تیم جراحی شرایط حیاتی بیمار را در تمام مراحل کنترل میکند.
ایجاد برش جراحی
در این مرحله، جراح یک برش کنترلشده در پشت آرنج ایجاد میکند تا به مفصل دسترسی پیدا کند، عضلات و بافتهای اطراف با دقت کنار زده میشوند تا آسیبی به ساختارهای مهم وارد نشود. این مرحله نیاز به دقت بالا دارد تا اعصاب و عروق اطراف حفظ شوند.
برداشتن بخشهای آسیبدیده مفصل
در این مرحله قسمتهای تخریبشده استخوان و غضروف مفصل بهطور کامل برداشته میشوند که این کار باعث میشود فضای لازم برای قرار دادن پروتز فراهم شود. دقت در این مرحله بسیار مهم است تا ساختار استخوانی سالم حفظ شود از همین رو جراح تلاش میکند کمترین آسیب به بافتهای سالم وارد شود.
قرار دادن پروتز مفصل
در این مرحله اجزای مصنوعی مفصل (پروتز) در استخوانهای بازو و ساعد قرار داده میشوند توجه داشته باشید که این پروتزها بهگونهای طراحی شدهاند که حرکت طبیعی آرنج را شبیهسازی کنند سپس قطعات با دقت در جای خود فیکس میشوند.
بخیه محل جراحی شده
در انتها هم بافتهای اطراف به حالت اولیه بازگردانده شده و محل جراحی بخیه زده میشود، پانسمان استریل روی ناحیه قرار میگیرد تا از عفونت جلوگیری شود سپس بیمار به بخش ریکاوری منتقل میشود تا تحت مراقبت قرار گیرد.
دکتر فرشید راعی، متخصص ارتوپدی در تهران با بیش از ۱۵ سال سابقه تخصصی پزشکی، تجربه گستردهای در تشخیص و درمان بیماریهای استخوان، مفاصل، شانه و زانو دارند. شما عزیزان میتوانید با مراجعه به مطب ایشان از بهترین تشخیص تخصصی بهرهمند شده و برای درمان مناسب اقدام نمایید.
نکات مهم مراقبتی بعد از جراحی آرنج
مراقبتهای بعد از جراحی آرنج نقش بسیار مهمی در کاهش درد، جلوگیری از عوارض و تسریع روند بهبودی دارند در واقع رعایت دقیق توصیههای پزشک در این دوره میتواند نتیجه جراحی را بهطور قابل توجهی بهبود دهد.
- در روزهای ابتدایی باید از هرگونه حرکت اضافی و فشار روی مفصل خودداری شود.
- داروهای ضد درد و آنتیبیوتیک باید طبق دستور پزشک مصرف شوند این کار برای کنترل درد و پیشگیری از عفونت ضروری است.
- پانسمان باید تمیز و خشک نگه داشته شود و در زمانهای تعیین شده تعویض گردد.
- قرار دادن دست در سطح بالاتر از قلب به کاهش ورم و بهبود گردش خون کمک میکند باید اشاره کنیم که این اقدام بهخصوص در روزهای اول بسیار مهم است.
- فیزیوتراپی باید طبق برنامه پزشک و بهصورت مرحلهای آغاز شود همچنین انجام حرکات اصولی به بازگشت عملکرد طبیعی مفصل کمک میکند.
- تا زمان تایید پزشک نباید اجسام سنگین بلند کرد یا به دست فشار وارد نمود چرا که این کار از آسیب مجدد و اختلال در روند بهبودی جلوگیری میکند.
تعویض مفصل آرنچ عوارض دارد؟
تعویض مفصل آرنج مانند هر جراحی بزرگ دیگری میتواند با برخی عوارض احتمالی همراه باشد اما در صورت انجام توسط جراح متخصص و رعایت مراقبتهای بعد از عمل، این خطرات تا حد زیادی کاهش پیدا میکنند. از جمله مهمترین عوارض عبارتند از:
- عفونت محل جراحی
- شل شدن یا جابجایی پروتز
- آسیب به اعصاب اطراف آرنج
- خشکی یا محدودیت حرکتی مفصل
- لخته شدن خون (بهندرت)
در نهایت…
تعویض مفصل آرنج یکی از روشهای موثر برای کاهش دردهای شدید و بازگرداندن عملکرد طبیعی مفصل در بیماران با آسیبهای پیشرفته محسوب میشود. این جراحی میتواند کیفیت زندگی را به شکل قابل توجهی بهبود دهد اما موفقیت آن به انتخاب صحیح بیمار، مهارت جراح و رعایت دقیق مراقبتهای بعد از عمل وابسته است. به گفته دکتر فرشید راعی، جراح و متخصص ارتوپدی، انجام منظم توانبخشی و پیگیریهای پزشکی پس از جراحی نقش مهمی در بازگشت توان حرکتی و بهبود کامل بیمار دارد.